AYM'den emekli ikramiyesi şartına esastan inceleme kararı

Anayasa Mahkemesi (AYM) Genel Kurulu, 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'nun 89. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan ve emekli ikramiyesinin ödenmesini kıdem tazminatı alma şartına bağlayan kurala ilişkin altı itiraz başvurusunu değerlendirdi. Yapılan inceleme sonucunda Ankara 3. İdare Mahkemesinin E.2026/243 sayılı başvurusu esastan görüşülmek üzere kabul edilirken, diğer beş başvuru yöntemine uygun bulunmadığı için reddedildi.

BirGün'de yayınlanan habere göre, Ankara 25. İdare Mahkemesinin dört ve Ankara 15. İdare Mahkemesinin bir başvurusu, 6216 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri gereğince usul yönünden eksiklikler taşıdığı gerekçesiyle ilk aşamada geri çevrildi. Bu ret kararları, söz konusu kuralın Anayasa'ya aykırı olmadığına dair bir hüküm taşımadığı, yalnızca başvuru prosedürünün tamamlanmadığı anlamına geliyor. Kabul edilen dosya ise daha önce gündeme alınan E.2025/214 sayılı dosya ile birleştirilerek incelemeye alındı.

İtiraz konusu olan düzenleme, memuriyet hizmetlerinin yanı sıra Sosyal Sigortalar Kurumu (SSK) veya Bağ-Kur hizmeti bulunan ve bu hizmetleri birleştirerek emekli olan kişileri kapsıyor. 2012 yılında getirilen şart gereği, bu statüdeki kişilerin memuriyet sürelerine karşılık gelen ikramiyeyi alabilmeleri için görevlerinin 1475 sayılı İş Kanunu'ndaki kıdem tazminatına hak kazanma koşullarına uygun biçimde sona ermiş olması gerekiyor. Bu durum, özellikle Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile veya disiplin cezaları nedeniyle kamu görevinden çıkarılan ve emekliliğini başka bir sosyal güvenlik statüsünde tamamlayan geniş bir kitleyi doğrudan etkiliyor. Oysa tüm kariyeri Emekli Sandığı'na tabi geçenler, görevden ayrılmış olsalar bile ikramiye haklarını kaybetmiyor.

AYM'nin bu kuralı esastan görüşme kararı, daha önceki yargı süreçleri ve bireysel başvuru sonuçları ışığında önem taşıyor. Mahkeme, 2009 ve 2011 yıllarında benzer kısıtlayıcı şartları iptal etmiş, ancak 2012'de kıdem tazminatı şartına yönelik CHP'nin iptal başvurusunu reddetmişti. 2023'te bu ret kararının üzerinden on yıl geçmesiyle itiraz yolunun tekrar açılmasının ardından, AYM 2025 yılında Fikret Aslan'ın bireysel başvurusunda mülkiyet hakkı ve eşitlik ilkesinin ihlal edildiğine hükmetmişti. İhlalin kaynağını 89. madde olarak tespit eden Mahkeme, konuyu yasama organına da bildirmişti. TBMM'ye sunulan ve şartın kaldırılmasını öngören kanun teklifleri henüz yasalaşmazken, AYM'nin yeni esastan inceleme süreci, milyonlarca emekliyi ilgilendiren hukuki tartışmayı yeniden gündemin merkezine taşıdı.

TürkAta Haber Ajansı
Gündemi.org