Erdoğan: Uluslararası barış ve güvenlik, adalet olmadan sağlanamaz

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 9 Ekim 2026'da İstanbul'daki Çırağan Sarayı'nda gerçekleştirilen Uluslararası Adalet Zirvesi'nde konuştu. Erdoğan, küresel hukuk, adalet, Birleşmiş Milletler yapısı ve dünya güvenliği üzerine görüşlerini paylaştı. Mevcut uluslararası düzenin itibarını yitirdiğini ifade eden Erdoğan, "Uluslararası barış ve güvenlik, adalet olmadan sağlanamaz." şeklinde konuştu.

Adaletin sadece hukuki bir terim olmadığını, devlet yönetiminin ve insanlığın ortak değerlerinin çekirdeğini oluşturduğunu söyleyen Erdoğan, bu kavramın çeşitli yönlerine dikkat çekti. Erdoğan, "Adalet, haklıya hakkının teslim edilmesidir. Adalet, güçsüzün güçlüye ezdirilmemesidir. Adalet, mazlumu zalimden koruma kudretidir. Adalet, devletin üzerine bina edildiği temeldir." ifadelerini kullandı.

Adaletin insanlığın ortak amacı ve ülküsü olduğunu dile getiren Erdoğan, vicdan ve hakkaniyetin olmadığı yerde adaletin sağlanamayacağını kaydetti. Erdoğan, "Kanun önünde eşitliğin göz ardı edildiği bir hukuk sisteminde adalet olmaz." dedi. Hak ve özgürlüklerin güvence altına alınmasının, hukuk düzenindeki dengenin kurulmasının ve adil bir yapının oluşturulmasının önemine değinen Erdoğan, bu ilkelerin sadece devletler için değil, tüm uluslararası aktörler ve kurumlar için geçerli olduğunu belirtti.

Uluslararası sistemin asıl görevinin küresel barış ve güvenliği temin etmek olduğuna işaret eden Erdoğan, Birleşmiş Milletler Şartı'nın bu noktadaki temel işlevine dikkat çekti. Erdoğan, 81 yıl önce San Francisco'da imzalanan Şart'ın ilk maddesinin uluslararası barış ve güvenliğin korunmasıyla ilgili olduğunu hatırlatarak, "Devletin en temel sorumluluğu nasıl ki adaleti tevzi etmekse, kural ve ilke temelli olduğu iddia edilen uluslararası sistemin de asli misyonu, küresel barış ve güvenliği tesis etmektir." dedi.

Mevcut sistemin temsil, işlev ve meşruiyet bakımından önemli sıkıntılar yaşadığını belirten Erdoğan, uluslararası karar alma süreçlerinin adil bir yapıya sahip olmadığını söyledi. Erdoğan, Birleşmiş Milletler bünyesindeki 190'dan fazla ülkenin iradesinin beş daimi üyenin veto hakkıyla kısıtlanmasını eleştirerek, "Birleşmiş Milletler çatısı altındaki 190'dan fazla ülkenin iradesinin, veto imtiyazına sahip sadece 5 üyenin kararlarına bağlı olduğu bir yapının adil ve sağlıklı olmadığının hepimiz bilincindeyiz." ifadelerini kullandı.

Uluslararası sistemdeki yapısal sorunların göz ardı edilemeyeceğini vurgulayan Erdoğan, mevcut düzenin adalet ve hakkaniyet çerçevesinde yeniden ele alınması gerektiğini belirtti. Erdoğan, "Birileri odadaki fili görmemekte ısrar etse de mevcut sistemin hakkaniyetli ve sürdürülebilir olmadığını artık herkes biliyor." dedi.

Uluslararası hukukun tatbikindeki meselelere de değinen Erdoğan, anlaşmaların ve mahkeme kararlarının bağlayıcılığında yaşanan aksamaları gündeme getirdi. Erdoğan, "Uluslararası hukuk neredeyse askıya alınmış durumda. Uluslararası anlaşmalar deyim yerindeyse, hükmünü yitirmiş durumda. Uluslararası mahkemelerin verdikleri kararlar aynı şekilde uygulanamaz durumda." diye konuştu.

Uluslararası sistemin merkezindeki ilke, norm ve kuralların ihlal edildiğini aktaran Erdoğan, "İlkeler, normlar, sistemin merkezinde yer alan kurallar, bunların tamamı ayaklar altına alınmış durumda." ifadelerini kullandı. Erdoğan'ın zirvedeki konuşması, küresel karar alma mekanizmalarının adaleti, hukukun üstünlüğü ve dünya barışında adaletin işlevi konularını öne çıkardı.