Tarımsal girdi maliyetleri artarken alım fiyatları enflasyonun altında kaldı
TÜİK verilerine göre tarımsal girdi fiyatları yıllık yüzde 27,62 artarken birçok üründe açıklanan alım fiyatları bu artışın gerisinde kaldı. Pancarda ton başına fiyat 3 bin 720 liraya yükseltilirken üreticinin talebi 4 bin 500 lira seviyesindeydi.
Tarımsal girdi maliyetlerindeki artış, üreticilerin gelirini koruyamazken açıklanan alım fiyatları enflasyonun altında kaldı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre tarımsal girdi fiyatları yıllık yüzde 27,62 artarken tüketici enflasyonu yüzde 29,73'e ulaştı. Tarımda üretici enflasyonu eylülde yıllık yüzde 12,93 olarak kaydedildi.
BirGün'de yayınlanan habere göre, Türkiye Ziraat Odaları Birliği'nin (TZOB) verileri temel girdilerdeki artışın çok daha yüksek olduğunu gösterdi. Mazotun yıllık fiyat artışı yüzde 70,7'ye, amonyum nitrat gübresinin yüzde 69,2'ye, diamonyum fosfat gübresinin ise yüzde 35,9'a ulaştı. Şeker Dairesi verilerine göre 2016'da 105 bini aşan pancar üreticisi sayısı 2025'te 76 bine gerilerken üretim alanı da 3 milyon 219 bin 533 dekardan 3 milyon 65 bin 844 dekara düştü.
Türkiye Şeker Fabrikaları AŞ (TÜRKŞEKER), 2026-2027 üretim yılı için kota tamamlama primi dahil şeker pancarı alım fiyatını ton başına 3 bin 100 liradan 3 bin 720 liraya yükseltti. Kilogram başına 62 kuruşluk artışa denk gelen bu fiyat, üreticilerin ve ziraat odalarının talep ettiği ton başına 4 bin 500 liranın oldukça altında kaldı.
Çeltikte de açıklanan alım fiyatları beklentileri karşılamadı. Üreticiler kilogram başına maliyetin yaklaşık 47 lira olduğunu belirterek ton başına 53-54 bin lira taban fiyat talep ederken Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) 55 randıman Baldo grubu için ton başına 45 bin lira, 58 randıman Cammeo için 43 bin lira, 60 randıman Osmancık grubunda ise 38 bin lira fiyat açıkladı. Baldo çeltikte fiyat geçen yıla göre yüzde 12,5, Osmancık çeltikte ise yüzde 18,75 arttı.
Zeytin üreticisi hasat döneminde düşen fiyatlarla karşılaştı. Marmarabirlik'in 2025-2026 sezonu için belirlediği iri dane zeytinde tavan fiyat 160 lira iken yeni hasatta dane zeytinin kilogram fiyatı 80 liradan 50 liraya, yağlık zeytin ise 53 liradan 10-15 liraya kadar geriledi. Tariş'in alım fiyatını açıklamaması belirsizliği artırırken Manisa'nın Akhisar ilçesinde şirketlerin fiyatları düşürmesine karşı üreticiler hasadı durdurdu.
Kuru üzümde de fiyatlar geçen yılın gerisinde kaldı. TARİŞ, önceki yıllarda kilogramı 120 lira ve üzerinde olan çekirdeksiz kuru üzüm için bu yıl 80 lira avans fiyatı açıklarken TMO'nun fiyatı 90 lirada kaldı. Kalite derecelerine göre 10 numara üzüm 100 liradan, 9 numara 95 liradan, 8 numara 90 liradan işlem görürken şaraplık üzümün kilogram fiyatı 16-18 liradan önce 11 liraya, ardından 7-8 liraya kadar düştü.
TMO'nun haziran ayında açıkladığı 2026 yılı alım fiyatlarında buğdayın ton fiyatı 16 bin 500 lira, arpanın ton fiyatı 12 bin 750 lira oldu. Buğdayda yüzde 22,22, arpada yüzde 15,91'lik artış yapılırken aynı dönemde tarımsal girdi maliyetlerinin yıllık artışı yüzde 34,26'ya ulaştı. Ayçiçeğinde alım fiyatları yüzde 11 ile yüzde 17,2 arasında artarken üreticinin 45-50 liralık beklentisinin altında kaldı.
TürkAta Haber Ajansı
Gündemi.org